Trigramların İncelenmesi « Pusula Ekolü
Chien üç kesintisiz (yang) çizgiden oluşur. Kuzeybatı yönündedir ve ailenin reisine bağlıdır. Bu genellikle babadır; kullanacağı odalar da çalışma odası, kiler, ana yatak odasıdır. Sonbahar sonu, kış başlangıcını temsil eder. Güçlüdür, enerji ve dayanıklılık gösterir. Aynı zamanda göğü temsil eder. Bağlı olduğu hayvan attır; güç, kuvvet, dayanıklılık anlamına gelir.
K'un üç kesikli (yin) çizgiden oluşur. Güneybatı konumundadır ve annelik ile ilgili özellikleri temsil eder. Anneyle ve mutfak, dikiş odası gibi geleneksel olarak kadınlara ve annenin zamanını geçirdiği odalarla ilintilidir. Yazı temsil eder. Karı-koca arasındaki ilişkiyi simgeler; ama bir efendiyle hizmetlisi ya da baba-oğul ilişkisi de olabilir bu. Toprağı (toprak ana) temsil eder. Bağlı olduğu hayvan, doğurganlığı simgeleyen inektir.
Bir kesiksiz (yang) çizgi üzerinde iki kesikli (yin) çizgiden oluşur. Doğu konumundadır ve en büyük oğulu temsil eder. Demek ki büyük oğulun yatak odası doğuda olacaktır. İlkbahar başlangıcını temsil eder; kararlılığa, ani beklenmedik değişimlere bağlıdır. Simgesi göğe doğru süzülen ejderhadır. Bu nedenle genellikle gök gürültüsüyle ilişkilendirilir.
İki kesiksiz (yang) çizginin altında uzanan bir kesikli (yin) çizgiden oluşur. Güneydoğu konumundadır ve en büyük kızı temsil eder. Kızın odası güneydoğuda olmalıdır. İlkbahar sonunu temsil eder, bütünlük, iyi bir akıl, ve iç kuvvet anlamına gelir, simgesi sabah bizleri uyandıran horozdur.
İki kesikli (yin) çizgi arasındaki bir kesiksiz (yang) çizgiden oluşur. Kuzey konumundadır ve ortanca oğlanla ilişkilidir. Yatak odası evin kuzeyinde olmalıdır. K'an kışı temsil eder, hırs ve iç yönelimle ilgilidir. Sıkı çalışmayla ilintilidir ama kurnazlık ve hilekârlıkla bağlantılı da olabilir.
Li iki kesiksiz (yang) çizgi arasında bir kesikli (yin) çizgiden oluşur. Güneydedir ve ortanca kıza bağlıdır. Güney ortanca . kızın yatak odası için elverişli bir konumdur. Yaz başlangıcı, güzellik, gülme, sıcaklık, ısı ve kuraklık anlamlarına gelir. Parlaklık ve başarıyı da simgeler.
Bir kesiksiz çizgi (yang) altında uzanan iki kesikli çizgiden (yin) oluşur. Kuzeydoğu konumundadır ve en genç oğulu temsil eder. Genç oğulun yatak odası kuzeydoğuda olmalıdır. Kış sonuna bağlıdır, sağlamlık, kalıcılık ve bütünlük anlamlarına gelir. Ancak yalnızlığa ve içgüdüsel davranışlara da bağlıdır.
Bir kesikli (yin) çizgi altında uzanan iki kesiksiz (yang) çizgiden oluşur. Batı konumundadır ve en genç kızı temsil eder. Kızın yatak odası bu konumda olmalıdır. Sonbaharla ilişkilidir; mutluluk, neşe, zevk ve tatmin duygularını temsil eder. Çevresindeki her şeyi besleyen ve tazeleyen küçük bir göl elementidir.
Luo-Pan « Genel
Çinliler pusulanın mucitleridir ve görülen odur ki, pusulayı iki kez icat etmişlerdir.
Efsaneye göre, İmparator Shih Huang Ti, Prens Ch'ih'e karşı İ.Ö. 206 yıllarında savaşmıştır. Prensin büyücüleri sihirli bir sis yaratmış ve imparator da prensin kendisine yaklaşan ordusunu görememiştir.
Ancak imparatorun ordusunda birden içinde insana benzer bir varlığın bulunduğu bir atlı araba belirmiştir. Arabanın sürücüsü kolunu uzatarak her zaman güney yönünü göstermektedir. Güney, prensin ordularının yaklaştığı yöndür; böylelikle imparator sihirli atlı arabayı izleyerek zafere ulaşır. Efsaneye göre sihirli atlı araba manyetiktir.
Bu öyküde de pek çok öyküde olduğu gibi zor bir anda büyülü ya da ilahi bir gücün yardıma koşmasından söz edilir. Ancak birkaç yıl önce Çin'de yapılan bir arkeolojik kazı sırasında üç yüz kadar eski pusula bulunmuştur, demek ki o zamanlar pusula biliniyordu. Bulunan bu pusulalar Sinan pusulaları olarak adlandırılır.
İki parçadan oluşurlar. Taban on iki santimetre karelik metal bir parçadır. Ortasında on iki santim çapında, sekiz trigramın çevrelediği bir daire vardır. İkinci parça beş santim uzunluğunda bir metal kaşıktır. Kaşığın ağzı metal plakanın ortasındaki dairenin merkezine yerleştirilmiştir. Kaşık manyetik okluğu için ucu güneyi, ağzı kuzeyi gösterir. Çin pusulaları kuzeyi değil, güneyi gösterir, çünkü güney daha iyi yaşanacak bir yön olarak kabul edilir.
Sinan pusulası, Batı Han Hanedanlığı zamanında (İ.Ö. 206 -İ.S. 24) kullanılmıştır. Pusula gibi gerekli bir aletin daha sonra bin yıl kadar unutulması gerçekten de tuhaftır. Muhtemelen Sinan pusulası, pusulayı gizli tutup, kendi özel amaçları için kullanan bir Taoist tarikatın katıdır. l.S. 12. yüzyıla kadar pusulanın kullanımına ilişkin bir belge yoktur. 12. yüzyılda pusula artık iyi bilinmekte, Avrupa ve Arabistan'da da kullanılmaktaydı.
Feng shui Pusula Ekolü de bu zamanda kurulmuştur. Luo-pan, Çin yerbilimcilerinin kullandığı pusula olup, üzerindeki şekil örümcek ağını andırır. Luo, ağ gibi, pan da tabak anlamına gelir. 'Ağ gibi tabak' iyi bir tanımlamadır. Çünkü Luo-pan az çok bir örümcek ağı görünümündedir.
Biçim olarak genellikle karedir ve fazlasıyla karmaşık görünür. Kare taban örümcek ağının çapraz kolları gibi görünen kırmızı çizgilerle bölmelere ayrılmıştır. Tam ortada bir pusula, çevresinde de jeoloji ve astronomi hakkında önemli bilgiler içeren halkalar vardır. Halkaların sayısı luo-pan'ın karmaşıklığına göre değişir. Bazı basit modellerde yalnızca altı halka vardır, bazı karmaşık modellerdeyse otuz altı. Benim kullandığım ortada bir model ve on üç halkası var. Bu halkalara Tseng adı verilir; öykü ya da katman anlamlarına gelen bir sözcüktür.
Ortadaki pusulaya 'Gök Havuzu' denir. Bunun nedeni ilk pusulalarda iğnenin bir su damlası üzerinde yüzmesi olabilir. Pusulanın iğnesi güneyi gösterir. İnce bir çizgi iğnenin bulunduğu daireyi ikiye böler, bu bir kılavuz çizgidir.
Bunun çevresindeki ilk dairede sekiz yönü gösteren sekiz trigram bulunur. Trigramlar ilk ya da ikincil Gök Dizisi'ne ait olabilirler. Benim gördüğüm luo-panların çoğunda ikincil Gök Dizisi kullanılmaktaydı. Kimi zaman ilk dairede bu sekiz trigrama bağlı olan Lo-Shu sihirli karelerinin sayısı da vardır. İkinci halkadaysa beş element ve Çin astrolojisinden On Göksel Kök görülür. Bu halkanın çevresinde yirmi dört nokta bulunur ve yine Çin astrolojisinden on iki adet yere ait dalı gösterir.
Bu noktadan itibaren luo-pan'ın karmaşıklığına bağlı olarak çeşitli halkalar başlar. Sekizinci halka son derece gerekli bir halka olup, size bir evi, tapmağı ya da mezarı nereye inşa etmeniz gerektiğini gösterir.
"Genellikle luo-pan'ın üzerindeki yirmi dört mevsimin kendi özel daireleri vardır. Farklı bölümler tipik lirik Çin terminolojisiyle adlandırılır: İlkbahar, ilkbaharın başlangıcı, yağmur suyu, böceklerin göğe yükselişi, ilkbahar ekinoksu, saf parlaklık, tohum üzerindeki yağmur bölümlerine ayrılmıştır. Sonra yaz gelir: yaz başlangıcı, az dolu tohum, kulaktaki tohum, ılık, sıcak. Bunu sonbahar izler: sonbahar başlangıcı, sıcağın sonu, beyaz çiğ, sonbahar ekinoksu, soğuk çiğ, donun inişi. Sonra da kış gelir: kış başlangıcı, az kar, çok kar, az soğuk, çok soğuk..."
Dış dairelerden biri bu daireyi 360 dereceye böler. Bunların bazıları kırmızıdır ve şanslı konumları gösterir. Bazıları siyahtır ve şanssız konumları gösterir; kalanı nötrdür. Deneyimli bir feng shui ustası luo-pan'ından maddi servet edinebilir. Feng shui'ye başlayan kişiler luo-panlarını kullanarak evin oturduğu ve baktığı yönlen belirleyeceklerdir. Sonra da luo-pan'ın üzerindeki farklı halkalara başvurarak, yapının feng shui'sinin düzeltilmesi için neler yapılması gerektiğine karar verebilirler.
Genel olarak luo-panlar Çincedir ama ingilizce olanları da vardır. İyi ve kaliteli bir pusula da yönleri belirlemekte işinizi görür, ancak konuyla gerçekten ilgileniyorsanız önünde sonunda bir luo-pan edinmeniz gerekecektir.
LUO-PAN'I KULLANMAK
Luo-pan her zaman yatay durmalıdır ve doğruluğunu bozacak her türlü davranıştan kaçınılmalıdır. Örneğin asla park edilmiş bir arabanın içinde bırakılmamalıdır.
Luo-pan'ı kullanmak için pusulanın kayıtlarının doğruluğunu etkileyebilecek mücevherlerinizi ve saatinizi çıkartın.
Yapının baktığı yönü belirleyin. Girişin önünde ya da girişte durarak luo-pan'ı bilek yüksekliğinde tutun. Demir bir kolon ya da park etmiş bir araba gibi metalik şeylerin uzağında olduğunuzdan emin olun. İğne durana kadar bekleyin. İğne, iğneyi tutan Gök Havuzu'nu kesen çizgiyle düz bir çizgiye gelene dek pusulayı çevirin.
Bu konumda örümcek ağını andıran dik çizgi evin baktığı ve oturduğu yönü göstermektedir. Kırmızı çizgilerin altındaki işaretlere bakarak pek çok ek bilgi elde edebilirsiniz. Örneğin feng shui uygulayıcısı, evin oturduğu konumun trigramıyla ev sahibinin trigramının uyumlu olup olmadığını kolayca belirleyebilir.
Farklı pozisyonlarda üç kez daha bu işlemi yineleyerek sonuçtan emin olun. Bu pozisyonlardan biri ilk veriyi kaydettiğiniz noktanın üç metre kadar ötesinde, öbür ikisi de orijinal verinin iki yanında olabilir.
Luo-pan'ı kullanmanın başka bir yolu da bir kenarını evin ön duvarıyla hizalamaktır. Bu biçimde elde edilen veri de farklı yerlerden alınan verilerle doğrulanmalıdır, çünkü duvar düz olmayabilir. Bu genellikle yin evlerinin (mezarlar) konumunu kontrol etmekte kullanılan bir yöntemdir. Luo-pan'ın bir yüzü mezarın baktığı yönle temas halindedir, sonra yukarıda anlatılan yöntem uygulanır.
Yin-Yang « Genel
Yin ve yang Çinliler açısından evrenin dengeleyici, uyum sağlayıcı etmenleri olarak görülür. Zıt enerjiler olup, biri öteki olamadan varlığını sürdüremez. Aslında yin enerjisi her zaman yang'ın; yang da yin'in içindedir. Popüler yin-yang simgesinde beyaz leke (yang) yin'in ve siyah leke (yin), yang'ın içindedir. Lao Tzu, "Tek başına bir yin doğamaz ve tek başına bir yang büyüyemez," demiştir.
Yin ve yang genellikle Taichi'nin bütünlük simgesini yaratan bir daire içinde resmedilirler. Yin, yang ve daire simgenin bir olan üç elementidir. Taichi 'en üst, en yüce' anlamlarına gelir, tai ve chi sözcüklerinden türemiştir. Tai en büyük ve chi en son anlamlarına gelir.
Yin ve yang sözcüklerinin etimolojisi de ilginçtir. Yin bir tepenin gölgelikli kuzey yanını, yang da güneşli güney yanını tanımlar.
Yin ve yang birlikte Tao'yu meydana getirirler. Tao 'yol' anlamına gelir. Evrendeki her şey yin ve yang enerjilerinden türemiştir. Her zaman birbirleriyle etkileşim halindedirler.
Yang etken, eril, baskın ve olumludur. Güç ve enerji doludur. Yin alıcı, dişi, doğurgan ve negatiftir. Destekler, besler, tutar. Yang gün, yin gecedir. Yin ve yang'ı anlatmak için gök ve yer, gündüz ve gece, siyah ve beyaz, eril ve dişi gibi başka örnekler de kullanılabilir. Biri öteki olmadan var olamaz.
Örneğin gece olmadan gündüz, ölüm olmadan yaşam söz konusu değildir. Çinlilerin zıtların birliğinden aldıkları zevk, yin ve yang enerjilerini temsil etmektedir. Çinliler bu işten hoşlanırken abartılabileceğinin de farkındadırlar elbette. 'Yin yi tou, Yong yu tou' ('bir yüz yin'de, bir yüz yang'da' şeklinde çevrilebilir. Kişinin gerçek amacını gizlemesi anlamına gelir) ve 'Yin yang guai qi' (tuhaf yin-yang havaları şeklinde çevrilebilir. Tuhaf davranmak anlamına gelir) Çinlilerin sıkça kullandığı iki deyiştir.
Eski bilgeler yin ve yang kavramlarını tam anlamıyla açıklamaya girişmemişlerdir, şiirsel söyleyişlerle yetinmişlerdir. Ch'i enerjisi yaşamın gücüdür ve yin yang ikiliğini yaratmıştır. Bu kadar basit işte. Ne yin ne de yang mutlak iyi ya da kötü olabilirler. Sadece vardırlar.
Feng shui'de tepeler, dağlar ve öbür yüksek alanlar yang enerjisini temsil eder. Vadiler ırmaklar ve kaynaklar da yin'dir. Dümdüz bir toprakta çok fazla yin vardır. Sulak ve bitkisel alanları olmayan tepelik bir arazi de fazla yang'dır. Hoş, yuvarlak hatlı, sulak kırsal alanlarda yin ve yang dengelidir.
Feng shui'yi kullanarak yin ve yang arasında denge sağlayabiliriz. Örneğin düz bir araziye bitkiler, kayalar ve binalar ekleyebiliriz. Ama bunu yaparken dikkatli olmak gerekir, çünkü örneğin küçük ağaçlar büyüdükleri zaman mekânın feng shui'si de değişir.
Yin ve yang kavramları ölüm için de geçerlidir. Yin evi ölüm, yang evi yaşam evidir. Ataları anmak Çin yaşamının önemli bir parçası olduğundan feng shui'nin biri öldükten sonra da uygulanmasına şaşırmamak gerekir. Mezarın yerinin doğru olmasının torunların başarısı üzerinde etkisi olduğuna inanılır.
Örneğin Çinliler yüzyılın başında Sun Yat-Sen'in kazandığı şaşırtıcı başarının annesinin mezarının kusursuz feng shui'sine bağlı olduğuna inanırlar. (Yin yang simgelerinin kökeni bilinmemektedir. Bazı yetkililer Chou Tun-Yi tarafından yaratıldığını iddia eder. Oysa çok daha eski, Taoist kökenli olmalıdır.) Chiang Kai-shek'in inanılmaz başarısı da yine annesinin mezarının konumuna atfedilir. Komünistler mezarı kazdıkları zaman çöküş dönemi de başlamıştır.
Feng shui yalnızca en iyi mezar yerini değil, cenazenin kaldırılacağı en iyi zamanı belirlemek için de kullanılır elbette. Mezar yeri ejderha sırtı gibi dalgalı olmalıdır. Ejderha Üst Yaratık'ın simgesidir. Düz alanlar 'sahte ejderha'nın sembolüyken dalgalı alanlar 'gerçek ejderha'yı temsil eder.
Mümkünse mezar güneye bakmalıdır. Çinliler ölünün soluk alacak havaya ihtiyacı olduğunu düşünürler ve güneye bakan mekânlar 'kozmik yaşamın soluğu'nu temsil eder. Çinliler bu kozmik soluğun yokluğunun ölünün torunlarını etkileyeceğine inandıkları için, uygun mezar yerinin seçimi son derece önemlidir.
Son olarak da mezar doğru yönlendirilmiş olmalıdır. Bu, ölen kişinin doğum tarihine göre belirlenir. Bir luo-pan'a ya da fal pusulasına bakılarak, doğru yön belirlenir.
Torunların iyi şansının devam etmesi için mezara iyi bakılmalıdır. Kutsal günlerde mezarlar ziyaret edilir ve temizlenir. Mezarın renk değiştirmesi kötüye işarettir. Kararması bir felaket, renginin açılması da aile içinde yas anlamına gelir. Bu tür kararma ya da renk açılmalarının önlenmesi için mezarların üzerine genellikle kırmızı bir toz serpilir.
Taoist evren simgesi sekiz trigramla kuşatılmış yin-yang'dır (Şekil l A). Pa-kua adıyla tanınan bu simge, Uzakdoğu'da son derece popülerdir; tapınaklarda, evlerde, saraylarda ve dükkânlarda rastlanır.(Yerliler için gömülecekleri yerler önemli bir ihtiyaç olduğu gibi çoğu Çinli kendi memleketinde gömülmek ister. Sonuç olarak, dünyanın dört bir yanından Hong Kong'a cenaze gönderilir.
Hong Kong'da toprak aşırı derecede pahalıdır ve az bulunur. Bu nedenle, mezarlıkların çoğu, toprağını yedi ila on yıllık periyotlarla kiraya verir. Bu süre dolduğunda, kalanlar mezardan çıkarılır ve özel bir törenle yakılır. Bu, Feng shui uygulayıcılarını işlerini yapmaktan alıkoyar ve bugünlerde çabalarının çoğu feng shuinin yaşam analizi üzerinedir.)
Şekil 1A: Pa-kua