Merkez Konumları « Tablolar
Luo-Pan « Genel
Çinliler pusulanın mucitleridir ve görülen odur ki, pusulayı iki kez icat etmişlerdir.
Efsaneye göre, İmparator Shih Huang Ti, Prens Ch'ih'e karşı İ.Ö. 206 yıllarında savaşmıştır. Prensin büyücüleri sihirli bir sis yaratmış ve imparator da prensin kendisine yaklaşan ordusunu görememiştir.
Ancak imparatorun ordusunda birden içinde insana benzer bir varlığın bulunduğu bir atlı araba belirmiştir. Arabanın sürücüsü kolunu uzatarak her zaman güney yönünü göstermektedir. Güney, prensin ordularının yaklaştığı yöndür; böylelikle imparator sihirli atlı arabayı izleyerek zafere ulaşır. Efsaneye göre sihirli atlı araba manyetiktir.
Bu öyküde de pek çok öyküde olduğu gibi zor bir anda büyülü ya da ilahi bir gücün yardıma koşmasından söz edilir. Ancak birkaç yıl önce Çin'de yapılan bir arkeolojik kazı sırasında üç yüz kadar eski pusula bulunmuştur, demek ki o zamanlar pusula biliniyordu. Bulunan bu pusulalar Sinan pusulaları olarak adlandırılır.
İki parçadan oluşurlar. Taban on iki santimetre karelik metal bir parçadır. Ortasında on iki santim çapında, sekiz trigramın çevrelediği bir daire vardır. İkinci parça beş santim uzunluğunda bir metal kaşıktır. Kaşığın ağzı metal plakanın ortasındaki dairenin merkezine yerleştirilmiştir. Kaşık manyetik okluğu için ucu güneyi, ağzı kuzeyi gösterir. Çin pusulaları kuzeyi değil, güneyi gösterir, çünkü güney daha iyi yaşanacak bir yön olarak kabul edilir.
Sinan pusulası, Batı Han Hanedanlığı zamanında (İ.Ö. 206 -İ.S. 24) kullanılmıştır. Pusula gibi gerekli bir aletin daha sonra bin yıl kadar unutulması gerçekten de tuhaftır. Muhtemelen Sinan pusulası, pusulayı gizli tutup, kendi özel amaçları için kullanan bir Taoist tarikatın katıdır. l.S. 12. yüzyıla kadar pusulanın kullanımına ilişkin bir belge yoktur. 12. yüzyılda pusula artık iyi bilinmekte, Avrupa ve Arabistan'da da kullanılmaktaydı.
Feng shui Pusula Ekolü de bu zamanda kurulmuştur. Luo-pan, Çin yerbilimcilerinin kullandığı pusula olup, üzerindeki şekil örümcek ağını andırır. Luo, ağ gibi, pan da tabak anlamına gelir. 'Ağ gibi tabak' iyi bir tanımlamadır. Çünkü Luo-pan az çok bir örümcek ağı görünümündedir.
Biçim olarak genellikle karedir ve fazlasıyla karmaşık görünür. Kare taban örümcek ağının çapraz kolları gibi görünen kırmızı çizgilerle bölmelere ayrılmıştır. Tam ortada bir pusula, çevresinde de jeoloji ve astronomi hakkında önemli bilgiler içeren halkalar vardır. Halkaların sayısı luo-pan'ın karmaşıklığına göre değişir. Bazı basit modellerde yalnızca altı halka vardır, bazı karmaşık modellerdeyse otuz altı. Benim kullandığım ortada bir model ve on üç halkası var. Bu halkalara Tseng adı verilir; öykü ya da katman anlamlarına gelen bir sözcüktür.
Ortadaki pusulaya 'Gök Havuzu' denir. Bunun nedeni ilk pusulalarda iğnenin bir su damlası üzerinde yüzmesi olabilir. Pusulanın iğnesi güneyi gösterir. İnce bir çizgi iğnenin bulunduğu daireyi ikiye böler, bu bir kılavuz çizgidir.
Bunun çevresindeki ilk dairede sekiz yönü gösteren sekiz trigram bulunur. Trigramlar ilk ya da ikincil Gök Dizisi'ne ait olabilirler. Benim gördüğüm luo-panların çoğunda ikincil Gök Dizisi kullanılmaktaydı. Kimi zaman ilk dairede bu sekiz trigrama bağlı olan Lo-Shu sihirli karelerinin sayısı da vardır. İkinci halkadaysa beş element ve Çin astrolojisinden On Göksel Kök görülür. Bu halkanın çevresinde yirmi dört nokta bulunur ve yine Çin astrolojisinden on iki adet yere ait dalı gösterir.
Bu noktadan itibaren luo-pan'ın karmaşıklığına bağlı olarak çeşitli halkalar başlar. Sekizinci halka son derece gerekli bir halka olup, size bir evi, tapmağı ya da mezarı nereye inşa etmeniz gerektiğini gösterir.
"Genellikle luo-pan'ın üzerindeki yirmi dört mevsimin kendi özel daireleri vardır. Farklı bölümler tipik lirik Çin terminolojisiyle adlandırılır: İlkbahar, ilkbaharın başlangıcı, yağmur suyu, böceklerin göğe yükselişi, ilkbahar ekinoksu, saf parlaklık, tohum üzerindeki yağmur bölümlerine ayrılmıştır. Sonra yaz gelir: yaz başlangıcı, az dolu tohum, kulaktaki tohum, ılık, sıcak. Bunu sonbahar izler: sonbahar başlangıcı, sıcağın sonu, beyaz çiğ, sonbahar ekinoksu, soğuk çiğ, donun inişi. Sonra da kış gelir: kış başlangıcı, az kar, çok kar, az soğuk, çok soğuk..."
Dış dairelerden biri bu daireyi 360 dereceye böler. Bunların bazıları kırmızıdır ve şanslı konumları gösterir. Bazıları siyahtır ve şanssız konumları gösterir; kalanı nötrdür. Deneyimli bir feng shui ustası luo-pan'ından maddi servet edinebilir. Feng shui'ye başlayan kişiler luo-panlarını kullanarak evin oturduğu ve baktığı yönlen belirleyeceklerdir. Sonra da luo-pan'ın üzerindeki farklı halkalara başvurarak, yapının feng shui'sinin düzeltilmesi için neler yapılması gerektiğine karar verebilirler.
Genel olarak luo-panlar Çincedir ama ingilizce olanları da vardır. İyi ve kaliteli bir pusula da yönleri belirlemekte işinizi görür, ancak konuyla gerçekten ilgileniyorsanız önünde sonunda bir luo-pan edinmeniz gerekecektir.
LUO-PAN'I KULLANMAK
Luo-pan her zaman yatay durmalıdır ve doğruluğunu bozacak her türlü davranıştan kaçınılmalıdır. Örneğin asla park edilmiş bir arabanın içinde bırakılmamalıdır.
Luo-pan'ı kullanmak için pusulanın kayıtlarının doğruluğunu etkileyebilecek mücevherlerinizi ve saatinizi çıkartın.
Yapının baktığı yönü belirleyin. Girişin önünde ya da girişte durarak luo-pan'ı bilek yüksekliğinde tutun. Demir bir kolon ya da park etmiş bir araba gibi metalik şeylerin uzağında olduğunuzdan emin olun. İğne durana kadar bekleyin. İğne, iğneyi tutan Gök Havuzu'nu kesen çizgiyle düz bir çizgiye gelene dek pusulayı çevirin.
Bu konumda örümcek ağını andıran dik çizgi evin baktığı ve oturduğu yönü göstermektedir. Kırmızı çizgilerin altındaki işaretlere bakarak pek çok ek bilgi elde edebilirsiniz. Örneğin feng shui uygulayıcısı, evin oturduğu konumun trigramıyla ev sahibinin trigramının uyumlu olup olmadığını kolayca belirleyebilir.
Farklı pozisyonlarda üç kez daha bu işlemi yineleyerek sonuçtan emin olun. Bu pozisyonlardan biri ilk veriyi kaydettiğiniz noktanın üç metre kadar ötesinde, öbür ikisi de orijinal verinin iki yanında olabilir.
Luo-pan'ı kullanmanın başka bir yolu da bir kenarını evin ön duvarıyla hizalamaktır. Bu biçimde elde edilen veri de farklı yerlerden alınan verilerle doğrulanmalıdır, çünkü duvar düz olmayabilir. Bu genellikle yin evlerinin (mezarlar) konumunu kontrol etmekte kullanılan bir yöntemdir. Luo-pan'ın bir yüzü mezarın baktığı yönle temas halindedir, sonra yukarıda anlatılan yöntem uygulanır.
Beş Element « Genel
Çinlilere göre dünyadaki her şey beş elementin bir parçasıdır: ateş, toprak, ahşap, su ya da metal. Bu elementler yaptığımız her şeyi etkiler. Ch'i enerjisinin kendisini gösterdiği beş farklı yol vardır.
Burçlarımızda beş element de bulunur. Her elementin miktarı bizim kişiliğimizi ve yaşamdaki başarımızı belirler. Burçlarımızdaki beş elementi dengeleyerek, üzerlerimizdeki etkisini açıklamak için son derece yetenekli bir astrolog gerektiğini unutmayalım.
Ahşap
Ahşap, yaratıcı ve yenilikçidir. Haritamızda bu elementten fazlaca varsa, bir biçimde mutlaka yaratıcıyızdır. Ahşap katlanabilir ve eğilebilir, söğüt gibi; ya da güçlü ve serttir, meşe gibi. Sosyaldir ve toplum bilinci gelişmiştir.
Ayrıca renklerden yeşili, mevsimlerden ilkbaharı ve yönlerden doğuyu temsil eder. Doğum ve çocukluk demektir. Pekin'deki Yasak Kent'in doğu bölümündeki binalar genç prense ev sahipliği yaptığı için yeşil kiremitlerle kaplıdır.
Ateş
Ateş, enerji ve heyecan verir, ama aynı zamanda tehlike işaretidir de. Çok fazla ateş olduğu zaman yıkıcı olabilir. Ateş ısıtır ve neşelendirir, ama yakar ve yok edebilir de. Ateş doğal liderin elementidir. Ateş kırmızı, yaz, güney demektir. Ateş ergenlikten önceki büyüme yıllarıdır.
Toprak
Toprak, denge verir, aynı zamanda mesken ve yasal işler anlamına gelir. Toprak sabırlı, adil, onurlu, yöntemlidir. Ancak zorlayıcı ve fazla isteyen de olabilir. Sarı renk, merkez ve ilk gençlik yıllarıdır.
Metal
Metal (sık sık altın da kullanılır), hasat, iş ve başarıdır. Burada sözü edilen başarı, genellikle maddi başarıdır. Olumsuz yanında sert ve yıkıcı olabilen kılıç ya da bıçak vardır. Rengi genellikle beyazdır ama altın sarısı da kullanılır. Sonbahar ve batı demektir. Olgunluk yıllarını temsil eder. Pekin'deki sarayda imparatoriçenin daireleri batı kanadındadır ve beyaza boyalıdır.
Su
Su, yolculuk, iletişim ve öğrenme demektir. Edebiyat, sanat ve basın yayınla ilişkilidir. Yumuşak (tatlı bir yağmur) ya da şiddetli (tayfun) olabilir. Su tüm canlıları besler, kayaların en sertini bile zamanla öğütür. Siyah, kuş ve kuzey demektir. Yaşlılık dönemidir.
ELEMENTLERİN DÖNGÜSÜ
Şekil 1D: Beş Elementin Üretim Döngüsü (Doğum Döngüsü olarak bilinir).
Beş elementten her birinin arasında üç döngüsel ilişki vardır. Bunlardan biri Üretim Döngüsü ya da doğum döngüsü olarak bilinir (Şekil 1D). "Üretim döngüsü çok eskidir ve İmparator Huang Ti (İ.Ö. 2266) tarafından yaratıldığı söylenir. Aynı imparator tarımı, tuğlayı, müzik aletlerini ve Çin felsefesinin çoğunu da yaratmıştır. Çinliler tarafından halkların babası olarak nitelenir."
En tepesinden başlarsak ve saat yönünde ilerlersek, ateşin toprak (kül) ürettiğini görürüz. Ateş zayıfladıkça, toprak güçlenir. Toprak da metal (mineraller) yaratır ve metal güçlendikçe, toprak zayıflar. Metal doğal olarak suya dönüşür.
Sonuç olarak metal zayıfladıkça su güçlenir. Aynı biçimde su ahşaba yürür (ağaçlar ve bitkiler). Burada da ahşap güçlenir ve su zayıflar. Son olarak ahşabı yakar, ateş yaratırız; ahşap zayıflamış ve ateş güçlenmiş olur. Bu Erken Gök ya da Fu Hsi'nin (ya da Wu Hsia) Düzenlemesi olarak da bilinir.
Ayrıca bir Yok Oluş Döngüsü vardır (Şekil l E); bu döngü hangi elementin ötekini ele geçirdiğini gösterir. Örneğin ateş metale baskındır çünkü sıcak metali eritir. Bu, olumsuz bir durumdur ve dengesizlik yaratır. Metal ahşabı yok eder. Ahşap toprağı yok eder ve toprak suyu ele geçirir. Son olarak da su ateşi söndürür. Bu ikinci Gök ya da King Wen Düzenlemesi olarak bilinir.
"King Wen İ.Ö. 1150'lerde yaşamış, ve I Ching sekizgenlerine ilk kez anlam vermiştir. Politik nedenlerle hapse atıldığı için yazdıklarına dikkat etmiş, düşmanlarının öfkesini üzerine çekmemek için özellikle karanlık ve anlaşılması zor bir biçemle yazmıştır."
Şekil 1E: Beş Elementin yok Oluş Döngüsü
Son olarak da bir indirgenme Döngüsü vardır (Şekil 1F). Bu döngü yok oluş döngüsünün yarattığı dengesizlikleri düzeltmede kullanılır. Yok oluş döngüsünden metalin ahşaba üstün geldiğini ya da onu yok ettiğini biliyoruz. İndirgenme döngüsünde metal ile ahşap arasına su konursa, potansiyel yıkıcı etkileri nötralize eder.
Aynı biçimde, ateş metale baskındır, demek ki indirgenme döngüsünde aralarında toprak olmalıdır, çünkü toprak ateşi bertaraf edeceği için baskın etkileri azaltır.
Şekil 1F: Beş Elementin İndirgenme Döngüsü
Doğum döngüsünü izlemek zorlukların barış içinde çözümlenmesine olanak verir. Yok oluş döngüsünü izlemekse tam tersi bir etki yapar ve her zaman sorun yaratır. İndirgenme döngüsü yok oluş döngüsünün etkilerini azaltır.
Sizin kişisel elementiniz doğum yılınızla belirlenir. İkinci en önemli elementiyse doğum zamanınız belirler. Bunu belirlemek için "Tablolar" bölümümüzdeki "Elementler ve İşaretler" ve "Saate Göre Elementler" tablolarına bakabilirsiniz.
Örneğin ben, öğleden sonra 16:50'de doğdum. Benim doğum saatime göre elementim su. 1946 yılında doğdum, bir ateş yılı. Su ve ateş birbirini yok eder, çünkü su ateşi söndürür. Ben bu kötü etkiye karşı ahşap kullanabilirim çünkü indirgenme döngüsünde ahşap, ateşle su arasındadır.
Kişinin doğum yılı ve doğum saatine göre elementi aynıysa sorunlar çıkabilir. Bu durum kişinin çıkarlarının aksine işleyen bir enerji fazlasına neden olabilir. Böyle bir durum varsa kişinin doğum ayı ve gününe göre çok daha derin bir araştırma yapmak gerekebilir.
Asyalıların çoğu çocuklarına ad koyarken beş elementten birini kullanarak onların yaşamına başka bir boyut katmak isterler. Örneğin çocuk ateş yılında doğmuşsa, aileler ahşap ile ilgili bir ad koyarlar çünkü ateşi yaratan ahşaptır.
Feng shui'ye göre evinizin içini size en fazla yarar sağlayacak biçimde düzenlemek istediğimiz için kişisel elementinizle çevreniz arasında uyum sağlamaya çalışırız. Örneğin ben bir ateş yılına doğdum, demek ki pek çok ahşaba, yeşil nesneye, örneğin bitkiye ihtiyacım var. Çünkü ahşap ateşi yaratır. Aynı biçimde siyahtan ve fazla sudan kaçınmam gerekir çünkü su ateşi yok eder.
Bir evde birden fazla kişi yaşadığı zaman bu durum karmaşıklaşır. Bu durumda ortak kullanılan mekânlarda evin reisinin elementini kullanmak gerekir; ancak yatak odaları ya da kişilerin kendi odalarında kendi elementlerine yer verilir.
Son olarak feng shui ile barışa, zenginliğe, mutluluğa ve tatmine ulaşmak istiyorsak çok miktarda Ch'i enerjisi olan, iyi bir yin yang dengesine sahip; kendi kişisel elementimizle uyumlu bir denge kurabilmiş bir mekân yaratmalıyız.